سواد رسانه‌ای چیست؟

 سواد رسانه‌ای چیست؟

با پيدايش انقلاب تكنولوژي در دهۀ 1980، جهان به مرحلۀ جديدي وارد شد كه در آن رسانه‌ها، ضمن حرکت در مسير تكامل و تنوع ، به يكي از اجزاي اصلي جوامع بشري تبديل شده‌اند. براي اگر قرار است که در برابر رسانه‌هاي متعدد حاضر بتوانیم مخاطبيني داشته باشیم كه هم آگاهانه از رسانه ها بهره برداری کنند و همزمان قادر باشند که خود را در برابر چالش‌ها و پيامدها‌ي مخرّب رسانه ها حفظ کنند.

بر این اساس بايد نسبت به آموزش سواد رسانه ای فکر جديدي بکنیم و تعريف گسترده‌تري از آن ارائه دهیم گو این که باید به این نکته نیز توجه کرد که سواد رسانه ای دیگر مفهوم توانايي خواندن و نوشتن را ندارد بلکه توانایي تحليل و ارزشيابي پيام‌ها و قدرت توليد و انتقال اطلاعات به ديگران در قالب‌هاي مختلف و با ابزار گوناگون را در انسان پديد مي‌آورد. چنین تعبیری از سواد، به منزله توانمند كردن انسان در درك نحوه كارکرد رسانه‌ها و شیوه معني‌سازي آنها، ماهيت و اهداف توليد پيام رسانه‌ها و تأثير تكنيك‌هاي رسانه‌اي گوناگون است که او را از مصرف‌كنندگي رسانه ای خارج كرده و در برابر اثرات آنها مقاوم مي‌سازد.

به یاد داشته باشیم که بسیاری از رسانه ها می کوشند که بخش هایی از پیام های خود را از دیده ها پنهان کنند و این اتفاق را در رسانه هایی مانند فیلم شاهد هستیم که تهیه کنندگان فیلم های سینمایی پلان‌هايی را به نمايش درنمی آورند . به عنوان مثال؛ فردی كه داراي سواد رسانه‌اي است، از اهداف رسانه‌ها مطلع بوده و از آنها به طرزي آگاهانه استفاده مي‌كند.

چنين مخاطبي از نقش صدا، موسيقي و ساير جلوه‌هاي ويژه براي القاي فضا و معنی در تلويزيون و سينما با خبر است و مي‌داند چرا و چگونه يك پيام واحد در تلويزيون، سينما، روزنامه‌ها، مجلات، راديو، تابلوهاي بزرگ تبليغاتي و يا بازي‌هاي رايانه‌اي مي‌تواند، اثرات متفاوتي از خود بجا گذارد. یکی از اهداف مهم آموزش سواد رسانه ای، توسعه درک و شناخت دانش آموزان از رسانه ها است که فراتر از محدودیت های تفکر حاکم بر رسانه های چاپی بیاندیشند و در این راستا ، مهارت های مختلف سواد را به دانش آموزان انتقال می دهد.

تلاش بر این است که دانش آموزان رسانه های امروزی را بشناسند و قادر به درک خوانش و نگارش عکس ، موزیک ، فیلم ، تبلیغات ، فرهنگ عامه کتاب های چاپی و همچنین مجلات باشند. چنین هدفی ، نگرش وسیع تری از سواد را ارائه می کند که با درک عمیقی از سواد همراه است و همیشه به دنبال کشف ارتباط های پیوسته اطلاعات و قدرت است. دید جامع سواد رسانه ای همواره انگیزه لازم را در دانش آموزان ایجاد می کند که چگونه تصاویر ، موسیقی، رسانه های اجتماعی ، کامپیوتر و دیگر تکنولوژی ها را با هم درآمیزد.

فریره و ماسه دو Freire and Macedo در کتاب خود با عنوان ” خوانش کلمات و خوانش دنیا Reading the Word and the World در سال 1987 می گویند :

” خوانش انسان ها از دنیا همیشه پیش از خوانش آنان از کلمات قرار می گیرد و خوانش کلمات پیوسته با خوانش دنیا گره خورده است”

ژیرو (Giroux) در سال 1987 بیان می دارد که :

تاکید بر این نکته اهمیت دارد که تعلیم و تربیت انتقادی سواد و اظهارات انتقادی دانش آموزان باید در مقابل تجربیات متناقض آنان ارائه شود تا بتواند بسترهای لازم را در اختیارشان قرار دهد تا دانش آموزان قادر باشند دیده ها ، شنیده ها و آنچه برایشان به تجربه درآمده است را با همه نقاط ضعف و قدرتشان به تحلیل و پرسش بکشانند.

0

ارسال یک پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

EnglishPersian